28 lipca 2010
Pierwotną ojczyzną narodu Hà Nhì była tybetańska wyżyna dzisiejszej chińskiej prowincji Qinghai. W III wieku lud ten rozpoczał długą wędrówkę na południe.
Wietnam | Przedstwicielki tzw. Kwiatowego Hà Nhì w barwnych strojach
Ponad 90% Hà Nhì zamieszkuje Południowozachodnie Chiny, a konkretnie prowincję Yunnan. Tylko niewielka ich część osiedliła się w wietnamskich prowincjach Lai Châu i Lào Cai, w bezpośredniej bliskości Chin. W 1999 r. oszacowano, że na obszarze tym żyje 17 535 osób narodowości Hà Nhì, dzisiaj jest ich ponad 20 tys.
Akha
Żyjący w północnym Laosie, w północnej Tajlandii i w Birmie Akha (ok. 400 000 ludzi) są podgrupą Hà Nhì. Ich język należy do grupy języków sino-tybetańskich.
Wsie
Hà Nhì żyją we wsiach leżących często na wysokości ponad 2000 metrów. Każda wieś składa się z 60-80 domów. Wszystkie budynki są jednakowe co do formy, struktury, wielkości i wyposażenia. Mury są wykonane z gliny, mają ok 40-45 cm grubości i 4,5-5 m wysokości. Powierzchnia pod słomianym dachem wynosi ok. 65-80 m2.
Strój
Hà Nhì dzielą się na podgrupy ze względu na kolor noszonych ubrań. Wyrózniamy grupę tzw. Czarnych (Hà Nhì Đen) i Kwiatowych Hà Nhì (Hà Nhì Hoa). Hà Nhì Đen noszą indygo-czarne ubrania. Odzież mężczyzn jest jednokolorowa, a koszula ma z przodu guziki.
Bluzka kobiety posiada mały okrągły kołnierz, brzegi bluzki przodu i z tyłu tworzą regularny trójkąt. Nakrycie głowy jest ozdobione małym guzikiem z aluminium, albo małymi i dużymi kulami z nici (służą one nie tylko jako ozdoba, ale również odpędzają złe duchy).
Hà Nhì Hoa ubierają się znacznie bardziej kolorowo.
Rolnictwo
Hà Nhì żyją z uprawy ryżu. Są mistrzami w zakładaniu i nawadnianiu pól tarasowych. Do prac polowych wykorzystują ciągnione przez bawoły pługi i brony. W pobliżu domostw znajduje się zwykle roległy ogród. Rozwinięta jest hodowla zwierząt, tkactwo i wyplatanie wyrobów.
Życie rodzinne
Młodzi członkowie plemienia Hà Nhì sami mogą wybierać sobie partnerów. Każde małżeństwo przechodzi dwie fazy. Po ślubie kobieta przybiera nazwisko męża i żyje z nim u jego rodziny. Kiedy urodzi się dziecko, młoda rodzina zakłada własne gospodarstwo.
Kiedy umrze ktoś z Hà Nhì, jego sypialnia oraz ołtarz jego przodków są likwidowane. Do pogrzebu przebywa zmarły w kuchni. Miejsce pochówku wyznacza się rzucając w powietrze jajko: tam, gdzie jajko upadnie na ziemię i zbije się, tam przygotowuje się grób.
Tradycyjna twórczość
Na dziedzictwo kulturowe Hà Nhì składają się nie tylko piekne stroje i wspaniałe rękodzieła, ale także od wieków przekazywane drogą ustną wierszowane historie. Opowieści te recytowane są przez starszych członków rodów podczas różnego rodzaju świąt i uroczystości.
Z pokolenia na pokolenie przekazywane są też stare kołysanki, pieśni weselne i żałobne, jak również pieśni wykonywane z okazji błogosławieństwa nowego domu, albo przyjęcia gościa. Pewna pieśń weselna Hà Nhì z prowincji Lai Châu ma aż 400 zwrotek. Przyjmuje się, iż młode pary wykonując ją przy akompaniamencie fletu lub drumli, w taki właśńie sposób wyrażają swoją miłość.
| « poprzednia | następna » |
|---|
