29 grudnia 2011
Bardzo wyrazisty animizm rozwinął się w Wietnamie na skutek uzależnienia rolniczego społeczeństwa od łaski i niełaski natury. Obok kultu przodków zajmuje on ważną pozycję w wietnamskiej religijności.
Wietnam | Animizm często rozwija się w społeczeństwach rolniczych uzależnionych od łaski i niełaski natury (by noosles33 )
Na pierwszym miejscu w wietnamskim świecie bogów i duchów stoi pramatka Âu Cơ i praojciec Lạc Long Quân, górska wieszczka i smok, jak również duch gór Thần Núi oraz duch wody Thần Thủy.
Przykładowy wietnamski chłop, podobnie jak wielu Azjatów, wierzy, że duchy i bogowie są właścicielami ziemi, którą uprawia oraz wszystkich rzeczy, które na niej stworzył. Istoty nadprzyrodzone mogą więc wszystkie te dzieła rąk ludzkich, jak np. groble, wały, kanały, wioski, chaty i pałace albo otoczyć swoją boską opieką, albo zniszczyć. Bogowie ziemi, władcy pól i wielu innych, towarzyszą rolnikom w ich codzienności. Są wzywani podczas prac polowych, przy kopaniu rowów czy budowie grobli – zawsze, kiedy człowiek zmienia ziemię.
Wietnam | Wyobrażenie ducha gór – Thần Núi (by C. Karras )
Czcią otaczane są też wszystkie stare, niezwykłe i osobliwe zjawiska w przyrodzie. Sękate drzewo czy dziwaczny kamień kojarzone są zwykle z jakimiś cudownymi, niewytłumaczalnymi zdarzeniami. Drzewo może być zajęte przez błąkającą się duszę albo demona nieszczęśliwej bezdzietnej kobiety. Tego typu duchy bywają zwykle żeńskie, co jest elementem charakterystycznym folkloru różnych narodowości. Zaczarowują one przechodzących obok ludzi, których dopada później choroba, obłęd albo i śmierć. Aby je udobruchać, trzeba koniecznie składać im ofiary w postaci kadzidełek, owoców i papierowych girland.
O ile drzewo może być zamieszkane przez ducha, o tyle kamienie same w sobie są duchami. Do kamiennego ducha należy zwracać się uprzejmie: „Panie Duchu Kamienia” i oczywiście składać mu ofiary. Kamień graniczny nie tylko oznacza kraniec wioski, on ją również chroni. Kamienie opiekuńcze są wyposażone w siły obronne. Ustawione przed mostami, rowami, wejściami do domów, pałaców i świątyń, bronią dostępu złym duchom, które mogą się poruszać tylko do przodu.
Wietnam | W animizmie drzewa czy skały o dziwacznych kształtach kojarzone bywają z jakimiś niezwykłymi postaciami i zdarzeniami (by a_of_doom )
Wietnamczycy wieżą także w duchy, które żyją w rzekach, wędrują po górach albo latają w powietrzu. Te również posiadają moc nadzwyczajną, która może być dobra lub zła. Dlatego im też należy się ofiara. Wszytko to tłumaczy obecność małych ołtarzy i wonnych kadzidełek nie tylko na pniach starych drzew, ale także w górskich wąwozach.
Każda wietnamska wieś ma swojego ducha opiekuńczego, który posiada siedzibę w świątyni albo w gminnym domu. Duchy opiekuńcze mogą być duchami przyrody, ale częściej są to ubóstwiani bohaterowie, królowie, na wpół legendarni założycieli danej wsi, poeci, mandaryni i mędrcy – przeważnie mężczyźni, rzadziej kobiety, dzieci czy zwierzęta. Czasami czyni się duchami opiekuńczymi także buntowników, rabusiów i innych złoczyńców po to, aby nigdy więcej nie wyrządzili już żadnej szkody.
Wietnam | Nie trzeba wielkiej wyobraźni, by w wietnamskim krajobrazie doszukać się rzeczy niezwykłych (by jonohaysom )
Wybór ducha opiekuńczego należy do zasłużonych mieszkańców wioski. Czasem duch da się szybko rozpoznać, ale bywa też, że nowa wioska długo musi go szukać. Duchy opiekuńcze muszą spełniać określone oczekiwania. Jeśli im się to nie uda, mogą zostać wypędzone i zastąpieni przez inne duchy.
by C. Karras
| następna » |
|---|
