Literatura

15 stycznia 2011

Najstarsze zachowane pamiątki pisanej literatury wietnamskiej datowane są na X-XII wiek. W następnych stuleciach rozwinęła się też poezja dworska.

Wietnam | Najstarsze zabytki wietnamskiej literatury pochodzą z X w. (by laurent_jegou )

Dawne legendy i pierwsze dzieła pisane

Najstarsze dzieje Wietnamu zachowały się m.in. w przekazywanych z pokolenia na pokolenie legendach o Władcy-Smoku Lạc Long Quân i narodzinach pierwszych ludzi z jaj, w bohaterskich baśniach o Phu Dong, w podaniach o wojowniczych siostrach Trưng (legendarne przywódczynie antychińskiego powstania – 40-42 n.e.) i budowie twierdzy Co loa. Zachował się też  cykl epickich opowieści „Narodziny Wody i Ziemi”.

Najsłynniejsi pisarze

Głównymi filarami literatury wietnamskiej są: Nguyễn Trãi (XV w.), Nguyễn Bỉnh Khiêm (XVI w.) i Nguyễn Du (XIX w.).

Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi był nie tylko pisarzem i poetą, ale także politykiem, filozofem i bohaterem narodowym. Tworzył dzieła w dziedzinie literatury, historii i geografii. Jego twórczość utrzymana jest w duchu humanizmu i przepełnia ją patriotyzm. Oprócz licznych wierszy i poematów napisał m.in. „Zarys geografii kraju” i „Deklarację niezależności od Chińczyków”.

Nguyễn Bỉnh Khiêm

Nguyễn Bỉnh Khiêm miał zupełnie odmienne podejście do życia i państwa - był zwolennikiem życia kontemplacyjnego. Napisał ponad 1000 wierszy.

Nguyễn Du

Inny wielki poeta wietnamski - Nguyễn Du, doprowadził do doskonałości  wietnamski język literacki. Jego zasługi w tej dziedzinie są porównywalne z zasługami Jana Kochanowskiego dla języka polskiego albo Aleksandra Puszkina dla języka rosyjskiego. Do najbardziej znanych utworów  Nguyễn Du  należą poematy: „Lament umęczonej duszy” i „Opowieść o Kieu” – tragiczne losy pięknej i utalentowanej kobiety. Sam Nguyễn Du  miał kilka żon i 18 dzieci.

Wietnam | Jeden z wietnamskich pisarzy - Nguyễn Bỉnh Khiêm (po prawej), znalazł się w kanonie świętych ciekawego odłamu religijnego zwanego kaodanizmem (by brockzilla)

Twórczość kobieca

Warto wspomnieć też o wietnamskiej poetce piszącej pod pseudonimem Hồ Xuân Hương (prawdziwe imię nie jest znane). Pod koniec XVIII i na początku XIX wieku tworzyła ona poezję opiewającą uroki życia, piękno ludzkiego ciała i uczucia. Wyśmiewała hipokryzję buddyjskich mnichów i feudalną moralność.

Hồ stosowała bardzo wyrafinowane formy poetyckie: każdy wers jej wiersza składał się z dokładnie 7 znaków pisanych, a każdy wiersz miał równo 8 wersów. Mimo ścisłego przestrzegania form, jej wiersze odznaczają się niezwykłą lekkością i estetyką.

Literatura współczesna

Pod koniec XX wieku gatunki literackie Wietnamu stopniowo upodobniły się do gatunków  literackich istniejących w Europie i Ameryce.

Wietnam | Wnętrze Świątyni Literatury w Hanoi (by dalbera )