12 stycznia 2011
W połowie XIX wieku doszło do rozruchów zubożałej ludności, a jej gniew skierował się przeciwko francuskim misjonarzom i miejscowym chrześcijanom. Dla zademonstrowania siły i ochrony swoich zakonników francuskie kanonierki zajęły w 1858 r. port Da Nang i deltę Mekongu. Wkrótce potem wpłynęły na wody Rzeki Perfumowej, płynącej przez ówczesną stolicę Huế.
Wietnam | Francuscy kolonizatorzy u brzegów Da Nang - ze zbiorów Musée National de la Marine w Paryżu (by dalbera)
Protektorat francuski
W 1862 roku cesarz został zmuszony do uznania protektoratów francuskich: Annam, Cochi-China i Tonkin. W ten sposób Wietnam dostał się pod panowanie kolonialne Francuzów.
Idee komunizmu i nacjonalizmu
Wietnamscy studenci i intelektualiści zetknęli się w Europie, a zwłaszcza we Francji, z ideami komunizmu i nacjonalizmu. Najbardziej znanym wśród nich był Ho Chi Minh (1890-1969). Zjednoczył on w 1929 r. działające we francuskich protektoratach partie komunistyczne – powstała Komunistyczna Partia Indochin. Po nieudanym powstaniu Yen Bai w 1930 r. i straceniu wielu jej członków, partia została zdziesiątkowana i osłabiona.
Wietnam | Pomnik przedstawiający Ho Chi Minha (by ashleyt)
II wojna światowa i okupacja japońska
Jako reakcja francuskiego rządu na japońskie zagrożenie w regionie, został minowany wojskowy generalny gubernator Wietnamu; został nim Georges Catroux. Do lata 1940 r. Japończycy nie podjęli jednak żadnych prób opanowania francuskich kolonii. Po zajęciu Francji przez wojska niemieckie Indochiny zostały militarnie izolowane.
Poprzez dyplomatyczne naciski na rząd kolonialny udało się Japończykom doprowadzić do wprowadzenia swoich wojsk do Wietnamu. Do tego planu należało też zachęcenie Tajlandii do ataku na zachodnie granice Indochin zimą 1940 r.
Do końca II wojny światowej i dalej aż do sierpnia 1945 r. Wietnam pozostawał pod okupacją japońską. Francuskie władze kolonialne z mianowanym przez reżim Vichy admirałem Decoux na czele, nawiązały współpracę z Japończykami. Sytuacja Wietnamczyków uległa wówczas radykalnemu pogorszeniu. Rosnące zapotrzebowanie na żywność doprowadziło do katastrofalnego głodu i śmierci ponad 2 mln ludzi.
Wietnam | Eksponat z Muzeum Wojny (Vietnam War Museum) w Ho Chi Minh City. (by lynt )
Bunty wobec okupantów i wsparcie Stanów Zjednoczonych
Powróciwszy z emigracji Hồ Chí Minh utworzył w 1941 roku z ponad 40 grup oporu „Ligę Niepodległości Wietnamu”, która pod nazwą Việt Minh stanęła do walki z japońskim imperializmem i francuskim kolonializmem. Japończycy wspierając Francuzów osadzili na tronie posłusznego im cesarza Bảo Đại. Z kolei Stany Zjednoczone zaczęły wspierać Việt Minh, odnoszący sukcesy w walce z Japończykami.
Demokratyczna Republika Wietnamu
Po kapitulacji Japonii cesarz Bảo Đại musiał abdykować, a 2. września 1945 roku, po zwycięskiej rewolucji sierpniowej, Ho Chi Minh proklamował Demokratyczną Republikę Wietnamu.
Deklaracja niepodległości odwoływała się do Deklaracji Stanów Zjednoczonych z 1776 roku oraz Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela po rewolucji francuskiej. Wietnam był pierwszą niepodległą republiką Azji Południowej.
Po Konferencji Poczdamskiej Wietnam dostał się w strefę wpływów brytyjskich. Francuzi, mimo traktatu pokojowego z Việt Minh, wymusili 23.09.1945 r. odtworzenie swojego kolonialnego reżimu w Wietnamie Południowym.
Wietnam | Mauzoleum Ho Chi Minha (by pesik)
| « poprzednia | następna » |
|---|
