10 stycznia 2011
W stolicy Wietnamu znajduje się około 180 świątyń i pagód. Świątynia Literatury jest bez wątpienia największą i najpiękniejsza świątynią Hanoi. Znajduje się w dzielnicy Đống Đa i jest oddalona od centrum miasta o 2-3 km (zobacz na mapie).
Wietnam | Świątynia Literatury jest najwspanialszym zabytkiem stolicy Wietnamu (by dalbera)
Oaza spokoju
Bez problemu można się tam dostać na piechotę, autobusem albo taksówką. Chociaż otacza ją zewsząd chaotyczny ruch ulic, to skryta za prawie dwumetrowym murem świątynia, jawi się jako oaza spokoju w tym pełnym pośpiechu mieście.
Historia świątyni
Świątynia Văn Miếu została zbudowana w 1070 r. przez króla Lý Thánh Tông, dla uczczenia chińskiego filozofa Konfucjusza, jego naśladowców i uczniów. Budowla jest inspirowana świątynią konfucjańską w Qu Fu (Chiny), miejscu urodzin Konfucjusza. Miejsce na świątynię wybrano tak, aby pozostawała ona w harmonii z daoistyczną pagodą Bích Câu i buddyjską Pagodą Jednej Kolumny (Chùa Một Cột).
Pierwszy uniwersytet
Budowa świątyni była znaczącym wydarzeniem w kulturalnym rozwoju kraju. Służyła nie tylko czci przodków, ale stała się pierwszym uniwersytetem Wietnamu.
Będąc najpierw miejscem kształcenia książąt i synów szlacheckich, została Văn Miếu przekształcona przez króla Lý Thánh Tông w Szkołę Synów Narodu (Quốc Tử Giám). Ta rozwinęła się szybko w centrum narodowej oświaty. Przeprowadzane tu pod państwowym nadzorem egzaminy były dostępne dla każdego. I dla każdego, kto te egzaminy zdał pomyślnie stała otworem kariera w administracji państwowej.
W ten sposób powstała zasada następstwa, według której kwalifikacje, a nie przynależność do warstwy szlacheckiej, stały się kryterium rekrutacji urzędników.
Studia trwały trzy lata. Uczono na nich literatury, etyki, polityki i administracji. Studiowano klasyków konfucjanizmu. Egzaminy odbywały się ściśle według konfucjańskiej tradycji. Dużą uwagę przykładano do wiernego odtwarzania wyuczonych na pamięć konfucjańskich pism, nie dopuszczając żadnych osobistych interpretacji.
Wietnam | Przybytek wzniesiono na cześć wybitnego chińskiego filozofa Konfucjusza (by dalbera)
Egzaminy końcowe
Egzaminy końcowe były skrajnie trudne. Na przykład w roku 1733 na 3000 uczestników powiodło się jedynie ośmiu. Mimo to uczelnia była przez chętnych do studiowania oblegana, a kandydaci z całego kraju zdawali najpierw regionalne egzaminy wstępne. Kobiet nie przyjmowano. Każdy kto zdał egzaminy, otrzymywał stanowisko w służbie państwowej i na całe dalsze swoje życie miał zapewnioną uprzywilejowaną i wpływową pozycję.
Egzaminy odbywały się z zasady co trzy lata, składały się z pięciu części i trwały zawsze kilka miesięcy. Tylko ten kto zdał pomyślnie wszystkie pięć miał prawo nosić tytuł Tiến Sĩ (doktor).
W historii Świątyni Literatury, w latach 1076 do 1779, otrzymało ten tytuł 2313 studentów. Byli oni na koniec zapraszani przez króla do pałacu na jeszcze jeden egzamin. Ten był prowadzony osobiście przez króla, który następnie sporządzał listę najlepszych studentów i dodatkowo wskazywał trzech wybitnych.
Najmłodszym studentem, który zdał egzaminy był 16 letni Nguyễn Trung Ngạn w 1304 r. Najstarszy absolwent miał 61 lat.
Wietnam | Świątynia Văn Miếu odegrała znaczącą rolę w rozwoju kulturalnym Wietnamu (by dalbera)
Konfucjańskie zasady w zderzeniu ze współczesnością
Podstawowe zasady konfucjanizmu podkreślały lojalność i harmonię, wiedzę i uczoność. Na konfucjańskim uniwersytecie nie było więc miejsca na własne badania i rozwój. Nic nie zmieniło się pod tym względem aż do zamknięcia Świątyni Literatury na początku XX wieku.
Urzędnicy szkoleni w światyni według starych zasad stawali się z czasem coraz bardziej oderwani od rzeczywistości i nie byli w stanie rozpoznawać prawdziwych problemów kraju. Odniesienia do tego stanu rzeczy widać jeszcze w dzisiejszym wietnamskim systemie oświaty.
Świątynia Literatury dziś
Dzisiaj Świątynia Literatury prezentuje się ze swoimi pagodami, bramami, dziedzińcami, sadzawkami z lotosami i ogrodami, jako wspaniałe dzieło sztuki stworzone z elementów architektury i przyrody.
Teren Świątyni Literatury ma ok. 350 m długości i od 60 do 75 m szerokości. Składa się z pięciu dziedzińców, które połączone są trzema bramami. Środkowe drogi i bramy były zarezerwowane dla króla. Urzędnicy, nauczyciele i studenci musieli korzystać z bocznych dróg i wejść.
Cała świątynia jest ustawiona ściśle według charakterystycznych zasad geomancji w orientacji północ-południe. Liczba dziedzińców symbolizuje pięć elementów natury: metal, drewno, wodę, ogień i ziemię.
Wietnam | Świątynne wnętrza mienią się złotem i czerwienią (by dalbera)
| « poprzednia |
|---|
