Stosy dorodnych owoców na wietnamskich targach zadziwiają bogactwem egzotycznych kształtów, kolorów i zapachów. Wśród dobrze znanych bananów, ananasów, czy wyglądających ja wielkie grejpfruty – pomelo, można spotkać między innymi:

Wietnam | Stosy owoców na wietnamskim targu
Wietnam | Stosy owoców na wietnamskim targu (by flydime )

Durian (sầu riêng)

Kolczasty owoc o owalnym kształcie. Jego długość dochodzi do 40 cm, a waga do 5 kg. Rośnie na drzewach osiągających wysokość nawet 40 m, nic więc dziwnego, że durian ma opinię najniebezpieczniejszego owocu świata – spadający z dużej wysokości kilkukilogramowy ciężar z pewnością może wyrządzić krzywdę.

Durian może mieć kolory od żółtego do szarozielonego i posiada na powierzchni twarde kolce centymetrowej długości. Wnętrze owocu składa się z 4 do 6 segmentów, z których każdy zawiera ok. 6 nasion otoczonych jadalnym, lepkim miąższem. Durian zdjęty prosto z drzewa ma przyjemny zapach i smak. Konsystencją i aromatem przypomina trochę budyń waniliowy. W ciągu kilku dni po zbiorze zapach owocu staje się bardzo intensywny i nieprzyjemny, a dla wielu wręcz nieznośny.

Ponieważ zapach durianu bardzo długo utrzymuje się w pomieszczeniu i jest trudny do usunięcia, spotyka się często zakaz wnoszenia tych owoców do samolotów i hoteli. Złamanie tego zakazu w hotelu może narazić na konieczność opłacenia pokoju na wiele tygodni.

Oprócz spożycia na surowo, owoc durianu jest używany do wyrobu marmolady, ciast, lodów i soku owocowego.

Uważa się, że nie należy łączyć spożywania durianu i alkoholu. Chociaż badania medyczne nie potwierdzają tego jednoznacznie, u niektórych osób połączenie to może wywołać biegunkę, gorączkę lub wymioty.

Wietnam | Aromatyczny miąższ durianu przypomina bydyń waniliowy
Wietnam | Aromatyczny miąższ durianu przypomina bydyń waniliowy (by Crystalline Radical )

Pitaya, albo „owoc smoka” (thanh long)

Roślina należy do rodziny kaktusów, jest pnąca albo płożąca. Jej duże pachnące kwiaty koloru białego rozkwitają tylko nocą. Owoce zawiązują się na roślinach przez 30-50 dni po kwitnieniu. Czasem odbywa nawet 5-6 cykli owocowania w jednym roku. Niektóre plantacje w Wietnamie zbierają do 30 ton owoców pitaya z hektara.

W sprzedaży występują trzy gatunki „owoców smoka”: czerwono-różowe z białym miąższem, czerwone z czerwonym miąższem i żółte z białą zawartością. Owoc może ważyć 150-600 g (a nawet do 1 kg). Jest przyjemny w smaku, podobny trochę do kiwi, ale słodszy. Miąższ pitaya jest bogaty w witaminy, błonnik, składniki mineralne oraz antyoksydanty.

Oprócz spożywania na surowo owoce pitaya służą do wyrobu soków i win. Skórka jest niejadalna, poza tym może zawierać pestycydy.

Wietnam | Miąższ owoców pitaya przypomina smakiem kiwi
Wietnam | Miąższ owoców pitaya przypomina smakiem kiwi (by laurapadgett )

Liczi (vải)

Owoc wiecznie zielonego drzewa, zwany też „śliwką chińską”. Liczi przypominają kształtem truskawki. Mają średnicę 3-5 cm i są zebrane w grona. Z jednego drzewa można zebrać rocznie 100-200 kg owoców.

Cienka, ale bardzo twarda skórka liczi ma kolor różowy albo czerwonawy - na starszych owocach staje się brunatna. Miąższ ma w przekroju barwę perłową, jest soczysty, słodki i bardzo aromatyczny.
Smak liczi zależy od stopnia dojrzałości owocu – niedojrzałe są prawie bez smaku. Liczi -  podobnie jak np. truskawki, wiśnie czy ananasy - nie dojrzewają po zbiorze.

100 g świeżych owoców liczi zawiera ok. 40 mg witaminy C, co stanowi 40% dziennego zapotrzebowania dorosłego człowieka.

Wietnam | Liczi rosnące na drzewie
Wietnam | Liczi rosnące na drzewie (by sugree )

Longan, czyli „oczy smoka” (nhãn)

Nazwa tego owocu wywodzi się stąd, że po obraniu ze skórki miąższ jest półprzezroczysty i widać w nim prześwitującą pestkę, niczym źrenicę oka.

Wiecznie zielone drzewo longan wyrasta do 10-40 m wysokości, a średnica jego pnia dochodzi do 1 m. Owoce są kuliste, przeważnie żółtawo-brązowe albo szaro-żółte, o średnicy 1,2-2,5 cm. Pestki są brązowe. Longan tworzy zwisające owocostany podobne do winogron.

Bardzo aromatyczny, słodki miąższ przypomina owoce liczi, posiada jednak swój specyficzny smak.
Owoce longan są używane do zup, słodko-kwaśnych potraw oraz deserów. Nadają się doskonale do konserwowania i suszenia.

Wietnam | Kuliste longany
Wietnam | Kuliste longany (by inottawa )

Rambutan (chôm chôm)

Jest to roślina spokrewniona z liczi. Nazwa pochodzi od malajskiego słowa „rambut” – „włosy” i  ma ścisły związek z wyglądem owoców, które są gęsto porośnięte niby-szczeciną.

Wiecznie zielone drzewo rambutan, o wysokości 7-10 m, kwitnie i owocuje dwa razy w roku. Owoce dojrzewają 15-18 tygodnie po kwitnieniu. Mają kształt kulisto-owalny o średnicy ok. 5 cm  i wiszą w luźnych gronach po 10 do 20 sztuk w jednym.  Są barwy różowej do jasno czerwonej, gęsto porośnięte zielonkawo-żółtymi włoskami. Pod skórką kryje się słodki, aromatyczny, mlecznobiały miąższ o konsystencji galaretki. Wewnątrz owoców mocno tkwią podobne do migdałów nasiona.

Jedno drzewo, w swoim szczytowym punkcie rozwoju, może zrodzić jednorazowo do 6000 owoców o wadze do 70 kg.

Owoce rambutanu są bardzo wartościowe i powszechnie cenione. Mogą być spożywane na surowo albo przetwarzane na wiele sposobów. Ich zawierające dużo tłuszczu nasiona są wykorzystywane do produkcji oleju kuchennego oraz mydła.

Wietnam | Transport rambutanów
Wietnam | Transport rambutanów (by TheMalt )

Oskomian, czyli „gwiaździsty owoc” (khế)

Gwiaździste owoce są jagodami jednego z wiecznie zielonych drzew. Mają kształt eliptyczno-podłużny do jajowatego. Długość jagód wynosi 8-13 cm, a średnica 5-6 cm. Charakterystyczną cechą tego owocu jest pięć podłużnych żeber i głębokich bruzd, przez co przekrój poprzeczny jest regularną gwiazdą – stąd jego nazwa.

Pod żółtą skórką kryje się soczysty, kruchy miąższ o smaku słabo kwaskowym do słodkiego. Owoc składa się w 90% z wody i zawiera bardzo dużo witaminy A i C, oraz wapnia i żelaza. Można go spożywać w całości na surowo, dodawać do surówek i sałatek, robić marynaty i dżemy. Gwiaździste plastry mogą być efektowną ozdobą różnych potraw.

Ze względu na zawartość kwasu szczawiowego owoc oskomianu nie jest polecany dla osób z chorobami nerek.

Wietnam | Gwiaździsty przekrój oskomianu
Wietnam | Gwiaździsty przekrój oskomianu (by azadam )

Dżakfrut, albo jackfruit (mít)

Owoc wiecznie zielonego drzewa bochenkowego. Drzewo to dorasta do wysokości 20 m, a  średnica jego  (stosunkowo krótkiego) pnia dochodzi do 30-50 cm. Owoce wyrastają prosto z pnia, są różnej wielkości i początkowo mają kolor żółtawo-zielony. Dojrzałe stają się żółto-brązowe.

Owoce osiągają ogromne rozmiary: ich długość wynosić może od 30 do 100 cm, średnica 15-50 cm, a ciężar dochodzi nawet do 10 kg. Włóknisty miąższ jackfruita jest słodki i soczysty, i ma kolor żółty do jasno fioletowego. Jest podzielony na cząstki. Nasiona o smaku kasztanów mogą być spożywane na surowo, gotowane albo suszone. Są bogate w wapń i proteiny. Otaczająca miąższ kleista powłoka nie daje zmyć ze skóry wodą, ale można usunąć ją za pomocą oleju.

Gdy drzewa zawiązują zbyt wiele owoców, z powodu zbytniego nagromadzenia osiągają one nieduże rozmiary. Wówczas usuwa się część niedojrzałych owoców, które wykorzystywane są np. do sałatek, a pozostałe jackfruity mają szansę osiągnąć większą średnicę.

Wietnam | Dojrzewające jackfruity
Wietnam | Dojrzewające jackfruity (by johnbrennan )