BĹ‚Ä…d
  • XML Parsing Error at 1:88. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:1251. Error 9: Invalid character

Ka?dego roku w pi?tnastym dniu ósmego miesi?ca ksi??ycowego odbywa si? w Wietnamie tradycyjne ?wi?to po?owy jesieni - Tet Trung Thu (T?t Trung Thu).

Wietnam | Jak smakuje ksi??yc?
Wietnam | Jak smakuje ksi??yc? (by visualdensity)

Kulinarnym specja?em tego ?wi?ta s? ksi??ycowe ciastka - Banh Trung Thu (Bánh Trung Thu), które trafiaj? do sprzeda?y ju? na klika tygodni przed dorocznymi uroczysto?ciami.

Tylko nieliczne rodziny przygotowuj? je w?asnor?cznie. Najcz??ciej ksi??ycowe ciastka kupuje si? jako prezent dla rodziny albo dobrych przyjació?.

Historia tych smako?yków jest niezwykle ciekawa i tajemnicza: jak g?osi legenda, niegdy? chi?scy powsta?cy i buntownicy zapiekali w nich tajne informacje.

Na s?odko lub wytrawnie

Ogólnie wyró?nia si? dwie odmiany ksi??ycowych ciastek:

  • Banh Deo (Bánh D?o) - ciasteczka bia?e, sk?adaj?ce si? z kleistego ry?u oraz s?odkiego nadzienia z nasion lotosu, dyni albo fasolki mung.
  • Banh Nuong (Bánh N??ng) - ciastka br?zowe, w których sk?ad wchodz? jaja, wieprzowina, sma?ona cebula i orzeszki ziemne.

Mo?liwe s? równie? inne dodatki. Oba rodzaje ciastek maj? zwykle okr?g?y kszta?t, symbolizuj?cy ksi??yc.

Do ksi??ycowych ciastek podaje si? zwykle owoce i herbat?. Tego typu ?wi?teczny posi?ek obowi?zkowo nale?y spo?y? w gronie rodziny lub przyjació?.

Wietnam | Kolorowe i apetyczne ksi??ycowe ciasteczka
Wietnam | Kolorowe i apetyczne ksi??ycowe ciasteczka (by C. Karras)

Przepis na ciasteczka ksi??ycowe ze s?odkim nadzieniem (bez pieczenia!)

Ksi??ycowe ciasteczka ze s?odkim nadzieniem, to po wietnamsku bánh d?o [wym. ba? zeo*].

Poniewa? zarówno pestki lotosu, jak i fasol? mung mo?na kupi? w Polsce bez konieczno?ci wyjazdu na zakupy do Hanoi, mo?liwe jest przygotowanie banh deo w domowym zaciszu.

Podajemy przepis na dwa warianty ciasteczek: z nadzieniem lotosowym i fasolowym (mung), które nie wymagaj? pieczenia.

Do przyrz?dzenia tego smako?yku potrzebne nam b?d? specjalne drewniane albo plastikowe foremki (niestety do?? trudno dost?pne w sprzeda?y), które jednak mo?na jako? zast?pi?, wzoruj?c si? na zdj?ciach oryginalnych ciastek i uruchamiaj?c wyobra?ni?.

Stosunek ilo?ci ciasta do nadzienia wynosi zwykle 1:1 (w kupowanych jest przewa?nie 2:1).

Z podanych ni?ej ilo?ci powinny wyj?? cztery ciastka (ok. 200 g), po dwa z ka?dym nadzieniem.

Ciasto

80 ml wody, 250 g cukru, 120 g m?ki ry?owej z pra?onego ry?u kleistego (b?t bánh d?o), kilka kropli aromatu kwiatów pomelo (n??c hoa b??i).

Cukier rozpu?ci? w ciep?ej wodzie. Doda? m?k? i aromat, i dobrze wymiesza?. Zostawi? na ok. 30 min. Ciasto jest pocz?tkowo do?? p?ynne, ale z czasem g?stnieje.

Wietnam | Ogólnie wyró?nia si? dwie odmiany ksi??ycowych ciastek: bia?e ze s?odkim nadzieniem i br?zowe, z nadzieniem wytrawnym
Wietnam | Ogólnie wyró?nia si? dwie odmiany ksi??ycowych ciastek: bia?e ze s?odkim nadzieniem i br?zowe, z nadzieniem wytrawnym (by C. Karras)

Nadzienie z fasoli mung

100 g suszonych, wy?uskanych ziaren fasoli mung (??u xanh), 100 ml wody, 50 g cukru, 1 ?y?eczka oleju.

Ziarna fasoli dobrze umy?, a? woda b?dzie czysta i na wolnym ogniu gotowa? w wodzie pod przykryciem. Je?li podana ilo?? 100 ml wody oka?e si? za ma?a, trzeba j? dola? podczas gotowania, ale tylko wed?ug potrzeby, poniewa? do ko?ca gotowania fasola powinna wch?on?? ca?? wod?. Kiedy ziarna s? ca?kiem mi?kkie, nale?y zrobi? z nich puree i doda? cukier.

Ca?o?? masy nale?y przetrze? przez sito, w?o?y? do patelni i na wolnym ogniu, ci?gle mieszaj?c, odparowa? mas?. Na koniec doda? olej i jeszcze ok. 5 minut miesza?. Masa utworzy bry??, któr? nale?y odstawi? do wystygni?cia, podzieli? na pó? i uformowa? kule.

Nadzienie z pestek lotosu

75 g suszonych pestek lotosu (h?t sen), woda, 50 g cukru, 1 ?y?eczka oleju.

Pestki lotosu namoczy? przez noc w odzie, ods?czy? i umy?. Je?li pestki maj? jeszcze kie?ki, trzeba je usun??, poniewa? s? dosy? gorzkie. Gotowa? je w wodzie tak d?ugo, a? b?d? ca?kiem mi?kkie. Zale?nie od twardo?ci, mo?e to potrwa? godzin? albo i d?u?ej. Wod? odla? i jeszcze mokre pestki zmiksowa? na puree. Doda? cukier, przetrze? przez sito i wy?o?y? na patelni?. Na wolnym ogniu ci?gle miesza?. Doda? na koniec olej i miesza? jeszcze przez 5 minut. Mas? zostawi? do wystudzenia, podzieli? na po?owy i uformowa? kule.

Formowanie ciastek

Ciasto podzieli? na cztery cz??ci, r?ce oprószy? m?k? i z ?wiartek ciasta uformowa? kule. Na posypanej m?k? stolnicy rozwa?kowa? placek o ?rednicy ok. 10 cm, na ?rodek na?o?y? nadzienie i dok?adnie zawin?? ciasto. Foremk? posypa? m?k?, potrz?saj?c rozprowadzi? po ca?ej powierzchni, wytrz?sn?? nadmiar m?ki. Przygotowan? kul? ciasta dok?adnie wcisn?? w foremk?. Sprawdzi?, czy ciasto dok?adnie wype?ni?o ca?? przestrze?. Na koniec foremk? ze wszystkich stron uderza? o stolnic?, aby ciastko w ca?o?ci i bez problemu wysun??o si? z foremki.

Wietnam | ?wi?teczne wypieki na sklepowej pó?ce
Wietnam | ?wi?teczne wypieki na sklepowej pó?ce (by C. Karras)

S?one ?ó?tko kontra s?odycz

Jak wiele wietnamskich s?odyczy, do których podaje si? gorzk? zielon? herbat?, ksi??ycowe ciastka s? stosunkowo s?odkie. Kto lubi mniej s?odkie, mo?e ilo?? cukru zredukowa?. W Wietnamie zamiast oleju dodaje si? tradycyjnie smalec wieprzowy.

Cz?sto w ?rodek ciastka wk?ada si? ?ó?tko w?o?onego w sól jajka trung muoi (tr?ng mu?i), które dobrze smakuje ze s?odkim nadzieniem. W Wietnamie u?ywa si? zwykle jajek kaczych.

Do przygotowania tr?ng mu?i wk?ada si? umyte jaja do szczelnego naczynia. Sól rozpuszcza si? w wodzie w proporcji 1:5 i zalewa jajka. Na wierzch k?adzie si? dla obci??enia talerz i trzyma w pokojowej temperaturze przez 20 – 25 dni (mo?na te? d?u?ej). Przed u?yciem otwiera si? jajko i wyjmuje cz??ciowo ?ci?te ?ó?tko. Bia?ko ze wzgl?du na du?? zawarto?? soli nie nadaje si? do spo?ycia. ?ó?tka p?ucze si? ostro?nie w czystej wódce i gotuje na parze (na sitku) przez 10-15 minut.

W niektórych regionach Wietnamu gotuje si? ca?e jajka (tr?ng mu?i) i podaje do niesolonych potraw. Dla nas by?oby to jednak zbyt s?one.

Azja | Ksi??ycowe ciastka s? znane w ró?nych regionach Azji, te przedstawione na zdj?ciu pochodz? np. z Singapuru
Azja | Ksi??ycowe ciastka s? znane w ró?nych regionach Azji, te przedstawione na zdj?ciu pochodz? np. z Singapuru (by scaredykat)

*Zasady przybli?onej wymowy i intonacji znajdziesz tutaj.