15 września 2011
Każdego roku w piętnastym dniu ósmego miesiąca księżycowego odbywa się w Wietnamie tradycyjne święto połowy jesieni - Tet Trung Thu (Tết Trung Thu).
Wietnam | Jak smakuje księżyc? (by visualdensity)
Kulinarnym specjałem tego święta są księżycowe ciastka - Banh Trung Thu (Bánh Trung Thu), które trafiają do sprzedaży już na klika tygodni przed dorocznymi uroczystościami.
Tylko nieliczne rodziny przygotowują je własnoręcznie. Najczęściej księżycowe ciastka kupuje się jako prezent dla rodziny albo dobrych przyjaciół.
Historia tych smakołyków jest niezwykle ciekawa i tajemnicza: jak głosi legenda, niegdyś chińscy powstańcy i buntownicy zapiekali w nich tajne informacje.
Na słodko lub wytrawnie
Ogólnie wyróżnia się dwie odmiany księżycowych ciastek:
- Banh Deo (Bánh Dẻo) - ciasteczka białe, składające się z kleistego ryżu oraz słodkiego nadzienia z nasion lotosu, dyni albo fasolki mung.
- Banh Nuong (Bánh Nướng) - ciastka brązowe, w których skład wchodzą jaja, wieprzowina, smażona cebula i orzeszki ziemne.
Możliwe są również inne dodatki. Oba rodzaje ciastek mają zwykle okrągły kształt, symbolizujący księżyc.
Do księżycowych ciastek podaje się zwykle owoce i herbatę. Tego typu świąteczny posiłek obowiązkowo należy spożyć w gronie rodziny lub przyjaciół.
Wietnam | Kolorowe i apetyczne księżycowe ciasteczka (by C. Karras)
Przepis na ciasteczka księżycowe ze słodkim nadzieniem (bez pieczenia!)
Księżycowe ciasteczka ze słodkim nadzieniem, to po wietnamsku bánh dẻo [wym. bań zeo*].
Ponieważ zarówno pestki lotosu, jak i fasolę mung można kupić w Polsce bez konieczności wyjazdu na zakupy do Hanoi, możliwe jest przygotowanie banh deo w domowym zaciszu.
Podajemy przepis na dwa warianty ciasteczek: z nadzieniem lotosowym i fasolowym (mung), które nie wymagają pieczenia.
Do przyrządzenia tego smakołyku potrzebne nam będą specjalne drewniane albo plastikowe foremki (niestety dość trudno dostępne w sprzedaży), które jednak można jakoś zastąpić, wzorując się na zdjęciach oryginalnych ciastek i uruchamiając wyobraźnię.
Stosunek ilości ciasta do nadzienia wynosi zwykle 1:1 (w kupowanych jest przeważnie 2:1).
Z podanych niżej ilości powinny wyjść cztery ciastka (ok. 200 g), po dwa z każdym nadzieniem.
Ciasto
80 ml wody, 250 g cukru, 120 g mąki ryżowej z prażonego ryżu kleistego (bột bánh dẻo), kilka kropli aromatu kwiatów pomelo (nước hoa bưởi).
Cukier rozpuścić w ciepłej wodzie. Dodać mąkę i aromat, i dobrze wymieszać. Zostawić na ok. 30 min. Ciasto jest początkowo dość płynne, ale z czasem gęstnieje.
Wietnam | Ogólnie wyróżnia się dwie odmiany księżycowych ciastek: białe ze słodkim nadzieniem i brązowe, z nadzieniem wytrawnym (by C. Karras)
Nadzienie z fasoli mung
100 g suszonych, wyłuskanych ziaren fasoli mung (đậu xanh), 100 ml wody, 50 g cukru, 1 łyżeczka oleju.
Ziarna fasoli dobrze umyć, aż woda będzie czysta i na wolnym ogniu gotować w wodzie pod przykryciem. Jeśli podana ilość 100 ml wody okaże się za mała, trzeba ją dolać podczas gotowania, ale tylko według potrzeby, ponieważ do końca gotowania fasola powinna wchłonąć całą wodę. Kiedy ziarna są całkiem miękkie, należy zrobić z nich puree i dodać cukier.
Całość masy należy przetrzeć przez sito, włożyć do patelni i na wolnym ogniu, ciągle mieszając, odparować masę. Na koniec dodać olej i jeszcze ok. 5 minut mieszać. Masa utworzy bryłę, którą należy odstawić do wystygnięcia, podzielić na pół i uformować kule.
Nadzienie z pestek lotosu
75 g suszonych pestek lotosu (hạt sen), woda, 50 g cukru, 1 łyżeczka oleju.
Pestki lotosu namoczyć przez noc w odzie, odsączyć i umyć. Jeśli pestki mają jeszcze kiełki, trzeba je usunąć, ponieważ są dosyć gorzkie. Gotować je w wodzie tak długo, aż będą całkiem miękkie. Zależnie od twardości, może to potrwać godzinę albo i dłużej. Wodę odlać i jeszcze mokre pestki zmiksować na puree. Dodać cukier, przetrzeć przez sito i wyłożyć na patelnię. Na wolnym ogniu ciągle mieszać. Dodać na koniec olej i mieszać jeszcze przez 5 minut. Masę zostawić do wystudzenia, podzielić na połowy i uformować kule.
Formowanie ciastek
Ciasto podzielić na cztery części, ręce oprószyć mąką i z ćwiartek ciasta uformować kule. Na posypanej mąką stolnicy rozwałkować placek o średnicy ok. 10 cm, na środek nałożyć nadzienie i dokładnie zawinąć ciasto. Foremkę posypać mąką, potrząsając rozprowadzić po całej powierzchni, wytrząsnąć nadmiar mąki. Przygotowaną kulę ciasta dokładnie wcisnąć w foremkę. Sprawdzić, czy ciasto dokładnie wypełniło całą przestrzeń. Na koniec foremkę ze wszystkich stron uderzać o stolnicę, aby ciastko w całości i bez problemu wysunęło się z foremki.
Wietnam | Świąteczne wypieki na sklepowej półce (by C. Karras)
Słone żółtko kontra słodycz
Jak wiele wietnamskich słodyczy, do których podaje się gorzką zieloną herbatę, księżycowe ciastka są stosunkowo słodkie. Kto lubi mniej słodkie, może ilość cukru zredukować. W Wietnamie zamiast oleju dodaje się tradycyjnie smalec wieprzowy.
Często w środek ciastka wkłada się żółtko włożonego w sól jajka trung muoi (trứng muối), które dobrze smakuje ze słodkim nadzieniem. W Wietnamie używa się zwykle jajek kaczych.
Do przygotowania trứng muối wkłada się umyte jaja do szczelnego naczynia. Sól rozpuszcza się w wodzie w proporcji 1:5 i zalewa jajka. Na wierzch kładzie się dla obciążenia talerz i trzyma w pokojowej temperaturze przez 20 – 25 dni (można też dłużej). Przed użyciem otwiera się jajko i wyjmuje częściowo ścięte żółtko. Białko ze względu na dużą zawartość soli nie nadaje się do spożycia. Żółtka płucze się ostrożnie w czystej wódce i gotuje na parze (na sitku) przez 10-15 minut.
W niektórych regionach Wietnamu gotuje się całe jajka (trứng muối) i podaje do niesolonych potraw. Dla nas byłoby to jednak zbyt słone.
Azja | Księżycowe ciastka są znane w różnych regionach Azji, te przedstawione na zdjęciu pochodzą np. z Singapuru (by scaredykat)
*Zasady przybliżonej wymowy i intonacji znajdziesz tutaj.
| « poprzednia | następna » |
|---|
